Charakter #3. Cztery cnoty główne
Jak wspominałem w poprzednim odcinku z cyklu charakter (był to odcinek o temperamencie), już kilka wieków przed Chrystusem wielcy filozofie jak Sokrates czy Platon zdefiniowali typy temperamentów. Zdefiniowali także cztery cnoty główne (kardynalne), które to realizowane w wolności dają człowiekowi największą szansę na spędzenie szczęśliwych lat tutaj na ziemi oraz są bazą dobrego przygotowania się na Życie Wieczne.
Opowiem pokrótce czym są i jak się przejawiają, a ty zastanów się jak możesz pomóc sobie albo Twojemu dziecku opanować te podstawowe umiejętności życiowe.
Roztropność
Człowiek roztropny umie podejmować dobre i słuszne decyzje. Jest w stanie niejako “roztropić”, jak postąpić w danej sytuacji, aby wynikło z tego największe dobro (niekoniecznie dla niego samego).
Zatem roztropnością nie jest na pewno kierowanie się w pierwszej kolejności własnymi potrzebami czy interesami i dokonywanie wyborów na podstawie nieobiektywnych faktów.
Żeby natomiast podjąć właściwą decyzję, potrzeba mieć właściwy ogląd rzeczywistości, stawać w prawdzie wobec samego siebie oraz poszukiwać rady.
Jeżeli nie będziemy roztropni, mamy małe szanse na podjęcie dobrej decyzji, a w najlepszym wypadku nie podejmiemy jej wcale.
Przykładem roztropnego przywódcy był Abraham Lincoln. Był otwarty na słuchanie różnych punktów widzenia. Stworzył w swoim otoczeniu klimat zaufania - jego najbliżsi współpracownicy nie bali się mu sprzeciwić, ale jednocześnie wiedział dokładnie kiedy zakończyć dyskusję i podjąć ostateczną decyzję.
Męstwo
Męstwo ma dwa oblicza to odwaga i wytrwałość. Podejmowanie ryzyka i trzymanie się podjętej decyzji (nawet niekorzystnej) w obliczu pojawiających się trudności - to właśnie jest męstwo.
Jesteś męski jeżeli wykazujesz stabilność w niestabilnym świecie. Brak odwagi sprawia, że paraliżuje cię straż przed działaniem i podejmowaniem decyzji.
Wytrwałość wymaga silnej woli, ale bycie odważnym nie jest tożsame z byciem twardzielem.
Przykładem postawy odważnej i wytrwałej jest odkrywca Zespołu Downa - francuski lekarz i genetyk Jerome Lejeune. Tutaj możesz przeczytać więcej o tej wyjątkowej postaci.
https://familianova.pl/pl/news/swieci-1-czym-jest-odwaga-i-wytrwalosc-1776422085.html
Umiarkowanie
Panowanie nad popędami ciała i duszy czy umiejętność poprzestawania na małym? Umiarkowanie można sprowadzić do dwóch obszarów:
- poskramianie złych skłonności poprzez kontrolowanie nieczystych uczuć (chciwość, zazdrość, pożądanie), a także opanowanie gniewu
oraz
- wzmacnianie szlachetnych namiętności poprzez otaczanie się szlachetnymi uczuciami (miłość, entuzjazm, skrucha, przebaczenie).
Umiarkowanie to umiejętność powiedzenia TAK w kierunku tego, co nas buduje oraz umiejętność powiedzenia NIE do tego, co nas niszczy.
Przykładem przejawiania takich postaw jest Martin Luther King, który apelował o niestosowanie przemocy, ale jak wielu autentycznych przywódców, w obliczu niesprawiedliwości - okazywał sprawiedliwy gniew, który popycha nas do działania. King mówi nam, że łagodność jest błędem i grzechem, gdy gniew jest wymagany przez sprawiedliwość i zdrowy rozsądek. W 1963 roku pisał z celi w więzieniu w Birmingham:
Kiedy zobaczycie, jak brutalne tłumy linczują wasze matki i ojców według własnej woli i topią wasze siostry i braci według kaprysu; kiedy zobaczycie, jak przepełnieni nienawiścią policjanci przeklinają, kopią, a nawet zabijają waszych czarnych braci i siostry; kiedy zobaczycie, jak ogromna większość waszych dwudziestu milionów czarnych braci dusi się w szczelnej klatce ubóstwa pośród zamożnego społeczeństwa; kiedy będziecie nieustannie walczyć z degenerującym się poczuciem „nikomości” – wtedy zrozumiecie, dlaczego tak trudno nam czekać.
Sprawiedliwość
To sprawność polegająca na umiejętności dawania każdemu tego, co mu się należy, np. szacunek, miłość, prawdomówność, szczerość, odpowiedzialność). Cnota sprawiedliwości to też troska o dobro wspólne poprzez sumienne wypełnianie obowiązków rodzinnych, zawodowych, społecznych.
Sprawiedliwość to cnota jakości charakteru. Odznaczają się nią Ci, którzy dogłębnie rozumieją godność człowieka.